Em rể tôi và hành trình 8 năm sau khi phát hiện khối u gan gần 6cm
Có những trường hợp người bệnh tôi đồng hành rồi sau này mới biết.
Nhưng cũng có những ca xảy ra ngay trong chính gia đình mình.
Em rể tôi là một trường hợp như vậy.
Khi phát hiện bệnh, em có một khối u gan gần 6cm. Điều đáng lo hơn là em đã có viêm gan B nhiều năm và nền gan xơ.
Lúc ấy, suy nghĩ của cả gia đình khá đơn giản:
Có khối u thì tìm cách mổ lấy nó ra càng sớm càng tốt.
Sau này nhìn lại, tôi mới hiểu với ung thư gan, mọi chuyện không đơn giản như vậy.
Một khối u gần 6cm và câu hỏi đầu tiên của gia đình: Có mổ được không?
Khi nghe đến một khối u trong gan gần 6cm, điều đầu tiên mọi người quan tâm đương nhiên là làm thế nào để loại bỏ nó.
Gia đình cũng nghĩ rằng nếu còn khả năng phẫu thuật thì nên mổ sớm.
Nhưng khi sang Singapore và được đánh giá lại kỹ hơn, câu chuyện bắt đầu thay đổi.
Bác sĩ không chỉ nhìn vào một con số “gần 6cm”.
Họ phải xem cả tình trạng của lá gan phía sau khối u đó.
Em đã có tiền sử viêm gan B kéo dài và xơ gan. Vì vậy, một trong những vấn đề cần được cân nhắc là chức năng gan hiện tại ra sao và lá gan còn lại sẽ chịu đựng thế nào nếu thực hiện một can thiệp lớn.
Đây cũng là lúc gia đình hiểu rằng:
Với ung thư gan, kích thước khối u không phải yếu tố duy nhất quyết định phương pháp điều trị.
Sang Singapore nhưng bác sĩ không chọn mổ ngay
Sau khi xem lại hồ sơ, đánh giá vị trí khối u và tình trạng chức năng gan, bác sĩ không lựa chọn phẫu thuật ngay ở thời điểm đó.
Hướng xử lý được đưa ra trước tiên là can thiệp nút mạch để kiểm soát khối u.
Với gia đình, đây là một quyết định khá khác so với suy nghĩ ban đầu.
Bởi trước đó chúng tôi chỉ tập trung vào một câu hỏi:
“Làm thế nào để lấy khối u ra?”
Trong khi điều bác sĩ cần cân nhắc lại rộng hơn:
“Với khối u này và nền gan này, thứ tự điều trị nào phù hợp với người bệnh?”
Hai câu hỏi nghe có vẻ gần giống nhau, nhưng thực tế có thể dẫn đến những hướng xử lý rất khác.
Ung thư gan không chỉ nhìn vào kích thước khối u
Đây cũng là một trong những kinh nghiệm tôi nhớ nhất từ trường hợp của em mình.
Khi đánh giá hướng điều trị ung thư gan, bác sĩ có thể phải xem xét nhiều yếu tố cùng lúc, chẳng hạn tình trạng nền gan, chức năng gan còn lại, vị trí và số lượng khối u, mối liên quan với các mạch máu lớn, cũng như tình trạng lan rộng của bệnh.
Vì vậy, hai người cùng có khối u gan khoảng 5–6cm không có nghĩa sẽ được điều trị giống nhau.
Một người có nền gan còn tốt có thể đứng trước những lựa chọn khác với một người đã có xơ gan hoặc chức năng gan bị ảnh hưởng.
Đó là lý do tôi ngày càng thận trọng khi nghe những câu như:
“U từng này centimet thì phải mổ.”
Hay:
“Người kia cũng ung thư gan giống tôi và họ điều trị như vậy.”
Trong ung thư, đôi khi phần khác biệt nằm ở những thứ người bệnh không thể nhìn thấy chỉ từ một con số trên kết quả chụp.
Sau nút mạch, điều gia đình chờ đợi nhất không còn là “khối u bao nhiêu cm”
Sau can thiệp, khối u của em được kiểm soát tốt và chức năng gan ổn định.
Những lần kiểm tra sau đó vì thế luôn là khoảng thời gian cả gia đình chờ đợi.
Người từng có người thân mắc ung thư có lẽ sẽ hiểu cảm giác này.
Trước mỗi lần tái khám, dù cuộc sống bên ngoài vẫn diễn ra bình thường, trong đầu gia đình vẫn có những câu hỏi:
Bệnh có thay đổi không?
Gan còn ổn không?
Có xuất hiện vấn đề mới không?
Rồi từng lần kiểm tra đi qua.
Một năm.
Rồi vài năm.
Và đến nay đã khoảng 8 năm.
Sức khỏe của em tôi vẫn ổn định và em vẫn sinh hoạt bình thường.
Với gia đình tôi, con số 8 năm ấy có ý nghĩa rất khác với con số gần 6cm mà chúng tôi từng hoảng sợ khi mới phát hiện bệnh.
Sau 8 năm, điều tôi nhận ra không phải là “nút mạch tốt hơn mổ”
Tôi kể lại câu chuyện này không phải để nói rằng người có khối u gan 6cm nên nút mạch, càng không phải để nói nút mạch tốt hơn phẫu thuật.
Nếu hiểu như vậy thì lại quay về đúng sai lầm ban đầu của gia đình tôi: lấy một phương pháp áp cho mọi trường hợp.
Điều tôi muốn chia sẻ là:
Ung thư gan không đơn giản là “có u thì mổ”.
Một quyết định điều trị cần đặt khối u vào trong toàn bộ tình trạng của người bệnh.
Với người có viêm gan B lâu năm, xơ gan hoặc chức năng gan đã bị ảnh hưởng, việc đánh giá nền gan trước khi quyết định hướng điều trị càng quan trọng.
Có trường hợp bác sĩ cân nhắc phẫu thuật.
Có trường hợp phù hợp với các phương pháp điều trị tại chỗ hoặc can thiệp như đốt u, nút mạch.
Và cũng có những trường hợp cần điều trị toàn thân hoặc phối hợp nhiều phương pháp.
Không thể lấy hành trình của em tôi để thay cho chỉ định của một người bệnh khác.
Điều tôi muốn những gia đình mới phát hiện ung thư gan biết
Khi mới nhận kết quả ung thư, tâm lý chung là muốn xử lý càng nhanh càng tốt.
Gia đình tôi ngày ấy cũng vậy.
Nhưng sau những gì đã trải qua, tôi nghĩ có một việc nên làm trước khi vội vàng lựa chọn phương pháp:
Hiểu thật rõ tình trạng bệnh của mình.
Khối u ở đâu?
Nền gan thế nào?
Chức năng gan còn ra sao?
Có xơ gan hay viêm gan B kéo dài không?
Khối u có liên quan đến những cấu trúc quan trọng hay không?
Và quan trọng nhất:
Vì sao bác sĩ đề nghị phương pháp này mà không phải phương pháp khác?
Có những lúc, dành thêm thời gian để đánh giá đúng ngay từ đầu không phải là trì hoãn điều trị.
Nó là để biết mình đang đi theo hướng nào và vì sao.
Với gia đình tôi, bài học lớn nhất sau hành trình của em rể không nằm ở một kỹ thuật điều trị cụ thể.
Mà là một điều đơn giản hơn:
Hiểu đúng tình trạng trước khi quyết định thường quan trọng hơn việc chỉ cố xử lý thật nhanh.
Thông tin trong bài được chia sẻ từ trải nghiệm thực tế của gia đình tôi và nhằm giúp người bệnh có thêm góc nhìn khi tìm hiểu về ung thư gan. Hướng điều trị phụ thuộc vào tình trạng cụ thể của từng người và cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá.