Kiến thức ung thư

ER, PR, HER2 là gì? Ý nghĩa trong chẩn đoán và điều trị ung thư vú

10/09/2026 5 phút đọc

ER, PR, HER2 là gì? Ý nghĩa trong chẩn đoán và điều trị ung thư vú Sau khi được chẩn đoán ung thư vú, nhiều bệnh nhân nhận trên phiếu giải phẫu bệnh những ký hiệu như: ER+, PR+, HER2+ hoặc: ER− / PR− / HER2− Đây không phải là “giai đoạn ung thư”, cũng [...]

ER, PR, HER2 là gì? Ý nghĩa trong chẩn đoán và điều trị ung thư vú

Sau khi được chẩn đoán ung thư vú, nhiều bệnh nhân nhận trên phiếu giải phẫu bệnh những ký hiệu như:

ER+, PR+, HER2+ hoặc: ER− / PR− / HER2−

Đây không phải là “giai đoạn ung thư”, cũng không đơn giản là một kết quả “xét nghiệm gen”.

ER, PR và HER2 là những dấu ấn sinh học quan trọng của tế bào ung thư vú, giúp bác sĩ hiểu thêm đặc điểm của khối u và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp.

ER, PR, HER2 là gì? Ý nghĩa trong chẩn đoán và điều trị ung thư vú

ER là gì?

ER – Estrogen Receptor là thụ thể estrogen.

Estrogen là một hormone tự nhiên trong cơ thể. Ở một số ung thư vú, tế bào ung thư có các thụ thể có khả năng tiếp nhận tín hiệu từ estrogen, từ đó thúc đẩy sự phát triển của khối u.

Nếu xét nghiệm cho thấy tế bào ung thư có thụ thể estrogen, bệnh được gọi là:

ER dương tính – ER positive (ER+).

Những bệnh nhân này có thể phù hợp với liệu pháp nội tiết nhằm làm giảm tác động của estrogen lên tế bào ung thư.

PR là gì?

PR – Progesterone Receptor là thụ thể progesterone.

Tương tự ER, PR giúp bác sĩ đánh giá mức độ phụ thuộc hormone của tế bào ung thư.

ER và PR thường được đánh giá cùng nhau trên mẫu mô ung thư.

Kết quả có thể là:

ER+/PR+
ER+/PR−
ER−/PR+
ER−/PR−

Trong thực hành lâm sàng, tình trạng thụ thể hormone là một trong những thông tin quan trọng để bác sĩ quyết định liệu bệnh nhân có phù hợp với điều trị nội tiết hay không.

HER2 là gì?

HER2 – Human Epidermal Growth Factor Receptor 2 là một protein nằm trên bề mặt tế bào và tham gia vào quá trình tăng trưởng của tế bào.

Một số ung thư vú có tình trạng biểu hiện HER2 quá mức và/hoặc khuếch đại gen HER2.

Khi đó, bệnh được gọi là:

Ung thư vú HER2 dương tính – HER2-positive breast cancer.

HER2 dương tính có ý nghĩa đặc biệt vì hiện nay có nhiều thuốc nhắm đích HER2 được sử dụng trong điều trị ung thư vú.

HER2 được xét nghiệm bằng phương pháp nào?

HER2 thường được đánh giá trước tiên bằng hóa mô miễn dịch – IHC (Immunohistochemistry).

Kết quả có thể được báo cáo dưới dạng:

HER2 0
HER2 1+
HER2 2+
HER2 3+

Trong một số trường hợp, đặc biệt khi kết quả IHC ở mức không rõ ràng, bác sĩ có thể chỉ định thêm xét nghiệm đánh giá khuếch đại gen HER2 bằng kỹ thuật như ISH – in situ hybridization.

Vì vậy, HER2 không nên được gọi đơn giản là một “đột biến gen”.

ER, PR và HER2 ảnh hưởng đến điều trị như thế nào?

Ba dấu ấn này giúp phân nhóm sinh học ung thư vú.

Ung thư vú thụ thể hormone dương tính

Nếu ER và/hoặc PR dương tính, bệnh nhân có thể phù hợp với liệu pháp nội tiết.

Tùy từng trường hợp, bác sĩ có thể sử dụng các thuốc như tamoxifen hoặc thuốc ức chế aromatase, cùng những phương pháp khác.

Ung thư vú HER2 dương tính

Nếu HER2 dương tính, bệnh nhân có thể được cân nhắc các liệu pháp nhắm đích HER2.

Việc lựa chọn thuốc phụ thuộc vào giai đoạn bệnh, điều trị trước đó và nhiều yếu tố khác.

Ung thư vú bộ ba âm tính

Nếu:

ER âm tính + PR âm tính + HER2 âm tính

bệnh được gọi là ung thư vú bộ ba âm tính – Triple-Negative Breast Cancer (TNBC).

Nhóm bệnh này không phù hợp với liệu pháp nội tiết hoặc các thuốc nhắm HER2 theo cách thông thường, vì vậy chiến lược điều trị khác với hai nhóm trên.

ER/PR/HER2 có phải xét nghiệm gen không?

Không hoàn toàn.

Đây là một nhầm lẫn khá phổ biến.

ER và PR thường được xác định bằng xét nghiệm hóa mô miễn dịch trên mẫu mô ung thư.

HER2 có thể được đánh giá bằng IHC và trong một số trường hợp bằng xét nghiệm ISH để xác định tình trạng khuếch đại gen HER2.

Trong khi đó, xét nghiệm gen di truyền như BRCA1 hoặc BRCA2 thường được thực hiện trên máu, nước bọt hoặc mẫu phù hợp để xác định biến thể di truyền có thể được truyền trong gia đình.

Ngoài ra còn có các xét nghiệm phân tử/gen trên khối u, được sử dụng trong những tình huống cụ thể để tìm các biến đổi có thể ảnh hưởng đến tiên lượng hoặc lựa chọn điều trị.

Ba khái niệm này không nên được sử dụng thay thế cho nhau.

Vì sao hai bệnh nhân cùng ung thư vú lại điều trị khác nhau?

Bởi ung thư vú không phải một bệnh duy nhất.

Bác sĩ phải xem xét đồng thời:

Loại mô học
Kích thước khối u
Tình trạng hạch
Giai đoạn bệnh
ER
PR
HER2
Độ mô học
Một số đặc điểm phân tử khác khi cần thiết
Tuổi và thể trạng bệnh nhân

Do đó, cùng là ung thư vú nhưng một người có thể cần điều trị nội tiết, người khác cần thuốc kháng HER2, còn một bệnh nhân khác lại được ưu tiên hóa trị hoặc các chiến lược khác.