AFP tăng có phải ung thư gan không?
Khi nhận kết quả xét nghiệm thấy AFP tăng cao, nhiều người lập tức nghĩ mình đã mắc ung thư gan.
Tuy nhiên:
AFP tăng không đồng nghĩa chắc chắn bị ung thư gan. Ngược lại, AFP bình thường cũng không thể loại trừ hoàn toàn ung thư gan.
AFP là gì?
AFP (Alpha-fetoprotein) là một loại protein được tạo ra với lượng lớn trong quá trình phát triển của thai nhi. Ở người trưởng thành khỏe mạnh, AFP thường ở mức thấp.
AFP có thể tăng trong một số bệnh lý, trong đó có ung thư biểu mô tế bào gan (HCC). Vì vậy, đây là một dấu ấn khối u thường được nhắc đến khi đánh giá bệnh gan.
AFP tăng trong những trường hợp nào?
Ngoài ung thư gan, AFP có thể tăng trong một số tình trạng khác, bao gồm viêm gan đang hoạt động, xơ gan và một số loại u tế bào mầm.
Mức AFP cũng cần được đánh giá trong bối cảnh cụ thể của từng bệnh nhân.
Do đó, bác sĩ không chẩn đoán HCC chỉ dựa vào một kết quả AFP.
AFP bình thường có loại trừ ung thư gan không?
Không.
Một số bệnh nhân HCC không có AFP tăng đáng kể.
Điều này có nghĩa một người có AFP trong giới hạn bình thường vẫn có thể cần kiểm tra thêm nếu siêu âm, CT, MRI hoặc các yếu tố nguy cơ cho thấy có bất thường.
AFP cao thì cần làm gì?
Bác sĩ sẽ xem xét đồng thời:
Mức AFP và sự thay đổi theo thời gian + tiền sử viêm gan/xơ gan + chức năng gan + kết quả chẩn đoán hình ảnh.
Nếu phát hiện tổn thương gan nghi ngờ, CT đa thì hoặc MRI gan có thuốc tương phản thường đóng vai trò rất quan trọng trong việc đánh giá.
Ở một số bệnh nhân nguy cơ cao, HCC có thể được chẩn đoán dựa trên những đặc điểm hình ảnh điển hình mà không nhất thiết phải sinh thiết.
Điều quan trọng cần nhớ
Không nên tự diễn giải kết quả theo kiểu:
AFP cao = ung thư gan
hoặc
AFP bình thường = không có ung thư gan.
AFP là một phần của quá trình đánh giá, không phải một xét nghiệm độc lập có thể khẳng định hoặc loại trừ HCC.
