Vết loét miệng lâu lành có phải ung thư không?
Không phải mọi vết loét trong miệng đều là ung thư. Phần lớn các vết loét miệng liên quan đến nhiệt miệng, chấn thương do cắn phải niêm mạc, răng sắc, răng giả hoặc các nguyên nhân lành tính khác.
Tuy nhiên, một vết loét kéo dài không lành, đặc biệt khi ngày càng lớn, cứng, dễ chảy máu hoặc đi kèm hạch ở cổ, có thể là dấu hiệu cần loại trừ ung thư khoang miệng.
Điều quan trọng không phải là nhìn hình ảnh rồi tự kết luận, mà là theo dõi thời gian tồn tại và đặc điểm thay đổi của tổn thương.
Loét miệng thông thường có đặc điểm gì?
Loét miệng là tình trạng khá phổ biến.
Một vết loét lành tính có thể xuất hiện sau khi:
- Vô tình cắn vào má hoặc lưỡi.
- Niêm mạc bị cọ xát bởi răng sắc hoặc răng giả.
- Ăn thức ăn quá nóng.
- Bị nhiệt miệng.
- Có một số tình trạng viêm hoặc nhiễm trùng.
Các tổn thương này thường có xu hướng giảm đau và lành dần trong một khoảng thời gian ngắn sau khi nguyên nhân được loại bỏ.
Ngược lại, tổn thương tồn tại dai dẳng hoặc ngày càng bất thường cần được kiểm tra.
7 dấu hiệu vết loét miệng cần cảnh giác
1. Vết loét kéo dài không lành
Đây là một trong những dấu hiệu quan trọng nhất.
Nếu một tổn thương trong miệng kéo dài khoảng 2–3 tuần mà không lành, đặc biệt không tìm được nguyên nhân rõ ràng, nên đi khám nha khoa hoặc chuyên khoa tai mũi họng/răng hàm mặt.
Không nên tiếp tục tự bôi thuốc trong nhiều tuần mà không xác định nguyên nhân.
2. Bờ vết loét cứng hoặc bất thường
Một tổn thương ung thư có thể không giống vết nhiệt miệng thông thường.
Vùng tổn thương có thể:
- Cứng khi sờ.
- Bờ không đều.
- Dày lên.
- Bề mặt sùi.
- Ngày càng tăng kích thước.
Đáng chú ý, ung thư khoang miệng giai đoạn đầu không nhất thiết gây đau nhiều.
3. Vết loét dễ chảy máu
Chảy máu sau khi đánh răng hoặc cắn phải niêm mạc có thể xảy ra ở người bình thường.
Nhưng nếu một vùng trong miệng thường xuyên chảy máu mà không có nguyên nhân rõ ràng, đặc biệt kèm tổn thương sùi hoặc loét kéo dài, cần được kiểm tra.
4. Xuất hiện mảng trắng hoặc đỏ bất thường
Không phải ung thư khoang miệng lúc nào cũng biểu hiện dưới dạng một vết loét.
Người bệnh có thể nhận thấy:
Mảng trắng bất thường trên niêm mạc hoặc mảng đỏ dai dẳng không biến mất.
Một số tổn thương dạng này có thể là tổn thương tiền ung thư hoặc liên quan đến những bệnh lý khác.
Chỉ quan sát bằng mắt thường không thể xác định chính xác bản chất của chúng.
5. Có khối cứng hoặc vùng niêm mạc dày lên
Người bệnh có thể cảm thấy:
- Một cục nhỏ trong miệng.
- Một vùng cứng dưới lưỡi.
- Niêm mạc má dày bất thường.
- Khối ở lợi hoặc lưỡi.
Một khối tồn tại lâu ngày hoặc tăng kích thước cần được đánh giá.
6. Tê môi, lưỡi hoặc một vùng trong miệng
Cảm giác tê bất thường ở môi, lưỡi hoặc niêm mạc miệng mà không giải thích được cũng cần lưu ý.
Nếu khối u phát triển sâu hơn, người bệnh có thể xuất hiện đau, tê hoặc ảnh hưởng đến vận động của lưỡi.
7. Vết loét kèm nổi hạch ở cổ
Hạch cổ có thể xuất hiện do viêm họng, viêm amidan, nhiễm trùng răng miệng và nhiều nguyên nhân lành tính.
Tuy nhiên, nếu có tổn thương bất thường trong miệng đồng thời xuất hiện hạch cổ kéo dài, cần được bác sĩ đánh giá.
Ung thư khoang miệng có thể lan đến các hạch bạch huyết vùng cổ.
Ung thư khoang miệng thường xuất hiện ở vị trí nào?
Ung thư có thể xuất hiện tại nhiều vị trí như:
Lưỡi, sàn miệng, nướu, niêm mạc má, môi và vòm miệng cứng.
Trong đó, tổn thương ở bờ bên của lưỡi và sàn miệng là những vị trí cần đặc biệt chú ý khi có vết loét hoặc vùng bất thường kéo dài.
Những ai có nguy cơ ung thư khoang miệng cao hơn?
Hai yếu tố nguy cơ quan trọng là thuốc lá và uống nhiều rượu bia.
Người vừa hút thuốc vừa uống nhiều rượu có nguy cơ cao hơn đáng kể.
Ngoài ra, tuổi, một số phơi nhiễm và tiền sử tổn thương vùng miệng cũng có thể liên quan đến nguy cơ.
Cần phân biệt rằng HPV liên quan rõ ràng hơn với ung thư hầu miệng, đặc biệt vùng amidan và đáy lưỡi, chứ không nên quy tất cả ung thư khoang miệng là do HPV.
Bác sĩ làm thế nào để biết vết loét có phải ung thư?
Không thể chẩn đoán ung thư chỉ bằng cách nhìn hình ảnh tổn thương.
Bác sĩ trước tiên sẽ kiểm tra toàn bộ khoang miệng và vùng cổ, đánh giá vị trí, kích thước, bờ, độ cứng của tổn thương và tình trạng hạch.
Nếu tổn thương nghi ngờ, bước quan trọng là:
Sinh thiết
Bác sĩ lấy một mẫu mô nhỏ tại vùng bất thường để kiểm tra dưới kính hiển vi.
Giải phẫu bệnh mới là cơ sở quan trọng để xác định tổn thương có phải ung thư hay không.
Nếu xác định ung thư, CT, MRI hoặc những phương pháp chẩn đoán hình ảnh khác có thể được sử dụng để đánh giá mức độ lan rộng.
Vết loét miệng có thể tự chụp ảnh để theo dõi không?
Có thể chụp ảnh ở cùng một vị trí và điều kiện ánh sáng để theo dõi sự thay đổi của tổn thương.
Tuy nhiên, ảnh chỉ có giá trị theo dõi, không thể thay thế thăm khám hoặc sinh thiết.
Hai tổn thương nhìn khá giống nhau trên ảnh có thể có bản chất hoàn toàn khác nhau.
Khi nào cần đi khám?
Nên đi khám nếu có một trong những biểu hiện sau:
Vết loét kéo dài khoảng 2–3 tuần không lành, tổn thương ngày càng lớn, bờ cứng, dễ chảy máu, mảng trắng/đỏ dai dẳng, khối trong miệng, tê lưỡi hoặc xuất hiện hạch cổ.
Đặc biệt, người có tiền sử hút thuốc hoặc uống nhiều rượu không nên chủ quan với một tổn thương miệng kéo dài dù nó không gây đau.
Vết loét miệng lâu lành có chữa được không?
Điều này phụ thuộc hoàn toàn vào nguyên nhân.
Nếu là tổn thương lành tính, việc loại bỏ nguyên nhân và điều trị phù hợp thường giúp tổn thương hồi phục.
Nếu sinh thiết xác định ung thư khoang miệng, khả năng điều trị phụ thuộc vào vị trí, kích thước khối u, mức độ xâm lấn và tình trạng hạch.
Ung thư được phát hiện khi còn nhỏ và khu trú thường có nhiều lựa chọn điều trị hơn so với khi bệnh đã lan rộng.
Vì vậy, nguyên tắc quan trọng là:
Một vết loét miệng kéo dài không có nghĩa chắc chắn là ung thư, nhưng cũng không nên tiếp tục chờ đợi nhiều tuần hoặc nhiều tháng để xem nó có tự khỏi hay không.
Bài viết cung cấp thông tin tham khảo, không thay thế việc thăm khám và chẩn đoán của bác sĩ.
