Câu chuyện của anh T.
Anh T. mới 43 tuổi nhưng đã có một hành trình điều trị ung thư phổi kéo dài nhiều năm.
Anh mắc ung thư phổi giai đoạn 4, có đột biến gen ALK và đã điều trị bằng thuốc đích thế hệ 3 trong khoảng 3 năm.
Trong một thời gian dài, thuốc giúp kiểm soát bệnh. Nhưng rồi đến một thời điểm, bệnh bắt đầu kháng thuốc và tiến triển trở lại.
Đây cũng là lúc gia đình liên hệ với vợ chồng tôi để gửi hồ sơ sang Singapore, với mong muốn tìm xem anh còn lựa chọn điều trị nào khác hay không.
Thời điểm đó, anh T. vẫn còn có thể đi lại được.
Kế hoạch ban đầu là tìm thêm một lựa chọn sau khi kháng thuốc
Sau khi xem xét tình trạng của anh, kế hoạch được đặt ra là sang Trung tâm Ung thư Quốc gia Singapore (NCCS) để được đánh giá lại và tìm cơ hội tiếp cận chương trình thuốc mới dành cho những bệnh nhân ung thư phổi ALK đã kháng các thuốc trước đó.
Nhưng bệnh không chờ kế hoạch của gia đình.
Trong khoảng thời gian chuẩn bị, tình trạng của anh tiến triển nhanh hơn dự kiến.
Khối di căn ở cột sống phát triển và chèn ép tủy sống, khiến khả năng vận động của anh giảm dần.
Từ một người vẫn còn có thể tự đi lại, anh phải chuyển sang ngồi xe lăn.
Chưa dừng lại ở đó, những lần kiểm tra tiếp theo còn phát hiện thêm tổn thương di căn ở não.
Đó có lẽ là một trong những giai đoạn căng thẳng nhất đối với gia đình.
Bởi chỉ trong một khoảng thời gian không dài, câu chuyện đã thay đổi từ việc tìm một lựa chọn thuốc mới sang việc phải đối mặt cùng lúc với kháng thuốc, di căn cột sống, chèn ép tủy và tổn thương ở não.
Một cơ hội mới tại NCCS
Sau khi sang Singapore và được các bác sĩ tại NCCS đánh giá lại, anh T. đủ điều kiện tham gia một chương trình sử dụng thuốc đích thế hệ mới dành cho bệnh nhân phù hợp.
Thuốc trong chương trình được cung cấp miễn phí cho anh trong quá trình tham gia.
Với gia đình, đây không chỉ là câu chuyện về chi phí.
Quan trọng hơn là sau khoảng 3 năm điều trị bằng thuốc đích thế hệ 3 và khi bệnh đã bắt đầu kháng thuốc, anh có thêm một lựa chọn để tiếp tục điều trị.
Và điều đáng mừng là đáp ứng đến hiện tại đang khá tích cực.
Các tổn thương được theo dõi cho thấy bệnh đang được kiểm soát tốt và tình trạng sức khỏe chung của anh cũng đang bình phục tốt.
Từ dự kiến xạ trị não đến quyết định tiếp tục theo dõi
Có một diễn biến mà tôi đặc biệt nhớ trong trường hợp của anh T.
Khi phát hiện tổn thương ở não, ban đầu bác sĩ đã cân nhắc khả năng phải xạ trị não.
Tuy nhiên, sau khi anh sử dụng thuốc mới và được đánh giá lại, các tổn thương đang được kiểm soát khá tốt.
Vì vậy, bác sĩ quyết định tiếp tục theo dõi và chưa cần tiến hành xạ trị não như dự kiến ban đầu.
Anh vẫn đang tiếp tục điều trị và tái khám định kỳ tại NCCS để bác sĩ theo dõi sát đáp ứng của bệnh.
Điều gia đình mong chờ nhất lại không nằm trên phim chụp
Với một người bệnh ung thư giai đoạn 4, mỗi lần tái khám và nhìn thấy bệnh tiếp tục được kiểm soát đã là một tín hiệu rất đáng quý.
Nhưng khi đồng hành cùng gia đình anh T., tôi nhận ra điều họ mong chờ nhất lúc này lại rất đơn giản.
Không phải một con số đẹp hơn trên kết quả chụp.
Mà là một ngày nào đó, anh có thể tự đứng lên và đi lại trên đôi chân của mình.
Hiện tại anh vẫn đang trong quá trình hồi phục. Tình trạng sức khỏe chung đã tiến triển theo chiều hướng tích cực, nhưng hành trình phục hồi khả năng vận động vẫn cần thêm thời gian.
Điều tôi rút ra từ trường hợp của anh T.
Ca của anh T. khiến tôi thấy rất rõ một điều: kháng một thuốc không phải lúc nào cũng đồng nghĩa với việc đã hết tất cả lựa chọn điều trị.
Đặc biệt với ung thư phổi có đột biến gen, khi bệnh tiến triển sau một phương án điều trị, việc đánh giá lại hồ sơ, vị trí tiến triển, tình trạng toàn thân và tìm hiểu những lựa chọn tiếp theo có thể rất quan trọng.
Không phải bệnh nhân nào cũng phù hợp với thuốc thử nghiệm hay một chương trình nghiên cứu. Và cũng không thể lấy kết quả của anh T. để dự đoán kết quả cho một người bệnh khác.
Nhưng trường hợp của anh cho thấy một điều đáng để người bệnh và gia đình biết:
Khi một phương án không còn kiểm soát được bệnh, đôi khi vẫn còn những cánh cửa khác đáng để tìm hiểu trước khi kết luận rằng mình đã hết lựa chọn.
Với anh T., cánh cửa đó xuất hiện đúng vào một giai đoạn rất khó khăn.
Còn bây giờ, khi bệnh đang được kiểm soát tốt hơn, điều mà cả gia đình chờ đợi là từng bước hồi phục của anh — và hy vọng một ngày anh có thể rời chiếc xe lăn để tự đứng lên một lần nữa.
Thông tin được chia sẻ từ một trường hợp thực tế trong quá trình đồng hành cùng người bệnh. Một số thông tin nhận diện đã được lược bỏ để bảo vệ sự riêng tư. Mỗi người bệnh có tình trạng và khả năng đáp ứng điều trị khác nhau; câu chuyện này không thay thế đánh giá và chỉ định của bác sĩ.
